Woordvorming

Esperanto vraagt geen magazijn losse vormen. Het bewaart stammen. Affixen komen als eenvoudige woorden vertrouwd zijn — dan vermenigvuldigen ze wat je kent. mal- alleen halveert de lijst.

Haal een woord uit elkaar

Typ een willekeurig Esperanto-woord. Voorvoegsels, stammen, achtervoegsels en uitgangen vallen uit elkaar.

Eén stam, veel woorden

Esperanto bewaart stammen, geen loods vol losse vormen. Van san- (gezondheid) bouw je het ziekenhuis zonder nieuwe stam: mal-san-ul-ej-o — de plek van zieke mensen.

sano gezondheid
malsano ziekte
malsanulo zieke
malsanulejo ziekenhuis

Voorvoegsel

mal-

tegendeel

granda → malgranda

groot → klein

fermi → malfermi

sluiten → openen

ge-

beide seksen

patro → gepatroj

vader → ouders

re-

weer / terug

veni → reveni

komen → terugkomen

ek-

plots begin

iri → ekiri

gaan → vertrekken

bo-

aangetrouwd

patro → bopatro

vader → schoonvader

sen-

zonder

laboro → senlabora

werk → werkloos

dis-

uit elkaar / in alle richtingen

doni → disdoni

to give → to distribute

eks-

voormalig / ex-

prezidanto → eksprezidanto

president → former president

pra-

oud / groot- (verwantschap)

avo → praavo

grandfather → great-grandfather

mis-

ten onrechte

kompreni → miskompreni

to understand → to misunderstand

ĉef-

chef/hoofd

urbo → ĉefurbo

city → capital city

vic-

vice-/plaatsvervanger

prezidanto → vicprezidanto

president → vice-president

for-

weg

iri → foriri

to go → to leave

fi-

schandelijk/smerig

vorto → fivorto

word → swearword

Achtervoegsel

-aĉ-

pejoratief / slecht

domo → domaĉo

huis → krot

-in-

vrouwelijk

frato → fratino

broer → zus

bovo → bovino

os → koe

-et-

klein / zachter

domo → dometo

huis → huisje

-eg-

zeer groot / intens

varma → varmega

warm → heet

-il-

werktuig

skribi → skribilo

schrijven → schrijfgerei

-ej-

plaats

lerni → lernejo

leren → school

-uj-

houder (ook oudere landnamen)

mono → monujo

geld → portemonnee

-ar-

verzameling / groep

arbo → arbaro

boom → bos

vorto → vortaro

woord → woordenboek

-ul-

persoon gekenmerkt door…

juna → junulo

jong → een jongere

-ist-

beroep / aanhanger

instru → instruisto

onderwijzen → leraar

-an-

lid / inwoner

klubo → klubano

club → lid

-estr-

hoofd / leider

urbo → urbestro

stad → burgemeester

-id-

nageslacht

kato → katido

kat → katje

-aĵ-

concreet ding van…

manĝi → manĝaĵo

eten → voedsel

-ec-

abstracte eigenschap

bona → boneco

goed → goedheid

-ad-

voortgezette handeling

paroli → parolado

spreken → toespraak

-ig-

maken / veroorzaken

blanka → blankigi

wit → wit maken

-iĝ-

worden

ruĝa → ruĝiĝi

rood → rood worden

-ebl-

mogelijk

vidi → videbla

zien → zichtbaar

-ind-

waard

vidi → vidinda

zien → het aanzien waard

-em-

geneigd tot

labori → laborema

werken → ijverig

-obl-

meerdere (keer)

du → duobla

two → double

-on-

fractie

du → duono

two → a half

-op-

groep van

du → duope

two → in twos / as a pair

-um-

ongedefinieerde gerelateerde actie (onregelmatig)

plena → plenumi

full → to fulfil

-ing-

houder voor één

kandelo → kandelingo

candle → candlestick

Volgende: Eerste woorden in Esperanto